Արշավային անհրաժեշտ պարագաների ցանկում իր ուրույն տեղն ունի լեռնային ակնոցը: Շատերի մոտ թյուր կարծիք կա, որ լեռնային ակնոցները օգտագործում են միայն ամռանը, բայց արշավների ժամանակ դրանց օգտագործումը կարևոր է տարվա բոլոր եղանակներին:

Արշավի ժամանակ արևային ակնոց կրելու անհրաժեշտությունը կախված է այն եղանակային և այլ պայմաններից, որոնցում իրականացվում է արշավը: Միշտ չէ, որ անհրաժեշտ է ակնոց կրել, երբեմն դրանք պարզապես բարձրացնում են հարմարավետության մակարդակը: Սակայն, որոշ արշավների ժամանակ, առանց արևային ակնոցի քայլելը կարող է վտանգավոր լինել ձեր տեսողության համար:

Լեռնային արշավների դեպքում արևապաշպան ակնոց ընտրելիս կան բազմաթիվ նրբություններ, որոնց մասին կարևոր է իմանալ, որպեսզի Ձեր ընտրած մոդելը լինի հարմարավետ և ապահովի անհրաժեշտ պաշպանություն: Ներկայումս արշավային պարագաների խանութներում արևապաշպան ակնոցների տասնյակ մոդելներ կան և դրանից ամենաօպտիմալ տարբերակը ընտրելու համար որոշակի գիտելիքներ են հարկավոր:

Հատկապես տարվա տաք եղանակին արշավելիս՝ բոլորն իրենց արշավային պարագաների ցանկը համալրում են արևապաշտպան քսուկով: Սակայն, մաշկը այրվածքներից պաշտպանելուց բացի, պետք է հիշել նաև լեռնային արևի վնասակարության մասին՝ աչքերի համար, որոնք անպայման պետք է պատշաճ կերպով պաշտպանվեն։

Բաձրության հետ մեկտեղ՝ օզոնի պաշտպանիչ շերտն էլ ավելի է բարակում, և, հետևաբար ավելանում է ուշտրամանուշակագույն ճառագայթնամ հավանականությունը:

Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը 400-ից մինչև 10 նմ երկարություն ունեցող անտեսանելի էլեկտրամագնիսական ալիքներ են, որոնք զբաղեցնում են ռենտգենյան և տեսանելի ճառագայթների միջև ընկած սպեկտրային տիրույթը։

ՈՒՄ-ճառագայթները բաժանվում են երեք խմբերի՝ 

1. ՈՒՄ — A ճառագայթներ (400-315 նմ)․ սրանք կարող են թափանցել աչքի մեջ, կլանվել ոսպնյակի և ցանցաթաղանթի կողմից՝ առաջացնելով անդառնալի փոփոխություններ :
2. ՈՒՄ- B ճառագայթներ(315-280 նմ)․ հիմնականում վնասում են աչքի մակերեսային հյուսվածքները՝ կոպեր, ցանցաթաղանք, եղջերաթաղանթ:
3. ՈՒՄ- С ճառագայթներ(280-100 նմ)․ համարվում է ամենավտանգավոր խումբը, սակայն վերջինիս մեծ մասը կլանվում է օզոնային շերտի կողմից և չի հասնում երկրագնդի մակերեսին :

 

Ինտենսիվ ՈՒՄ-ճառագայթումը կարող է առաջացնել․

 

⇒Աչքի մակերեսային հյուսվածքների այրվածք

⇒Մեծացնում է չարորակ նորագոյացությունների հավանականությունը

⇒Կատարախտ

⇒Ցանցաթաղանթի ախտահարում

⇒ Լեռնային վերելքների ժամանակ՝  բարձրության վրա։ Որքան բարձր եք գտնվում, այնքան ավելի ինտենսիվ է դառնում արևի ճառագայթումը:

⇒ Արշավն անցնում է այն տարածքով, որտեղ մակերեսը լավ անդրադարձնում է ուլտրամանուշակագույնը: Ամենից լավն ուլտրամանուշակագույնը անդրադառնում է ձյունից և սառույցից, ավելի քիչ ինտենսիվ՝  ավազից և ջրից: Հողը նույնպես կարող է անդրադարձնող լինել:

Կարևոր է հիշել, որ վնասակար ազդեցություն ունեն ոչ միայն արևի ուղիղ ՈւՄ-ճառագայթները, այլ նաև ՝ ցրված և արտացոլված ճառագայթները: Հողն արտացոլում է ճառագայթման մինչև 15%-ը, ջրի մակերեսը՝ 20%, ավազը՝ մինչև 35%, իսկ ձյունն ու սառույցը՝ լույսի մինչև 80%-ը։

Լեռնային ակնոցը նախ և առաջ պետք է բավարարի մեկ պահանջ՝ աչքի հուսալի պաշտպանություն ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից և պայծառ լույսից, իսկ թեթև քաշը, օրիգինալ դիզայնն արդեն երկրորդկան առավելություններ են:

Բարձրորակ լեռնային արևապաշտպան ակնոցների ոսպնյակները թույլ չեն տալիս ոչ մի տեսակի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների՝ A, B, C (չնայած միայն առաջին երկուսն են պոտենցիալ վտանգավոր մարդկանց համար) ներթափանցումը՝ աչքի թաղանթ: Սա վերաբերում է նույնիսկ այն ոսպնյակներին, որոնք ամբողջովին մգեցված  չեն:

Մգեցվածության աստիճանը չի ազդում ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումից պաշտպանման աստիճանի վրա: Ոսպնյակների երանգավորումը կանխում է տեսանելի լույսի սպեկտրի մի մասի անցումը և անհրաժեշտ է, որպեսզի աչքերն ավելի  հարմարավետ զգան արևի պայծառ լույսի ներքո: Կախված ոսպնյակի մգեցվածության աստիճանից՝ ակնոցների արտադրողները ֆիլտրի պաշտպանության աստիճանը բաժանում են չորս կատեգորիաների՝ առաջին S1-ից (ամենաթույլը) մինչև չորրորդ S4 (ամենահուսալի)․

⇒ S0 – փոխանցում է տեսանելի լույսի 80-100%-ը: Սրանք թափանցիկ կամ գրեթե թափանցիկ ոսպնյակներ են: Օգտագործվում են ցածր լուսավորության պայմաններում՝ գիշերը և լապտերների լույսի ներքո:

⇒ S1 – փոխանցում է տեսանելի լույսի 43-80%-ը: Դրանք կրում են մթնշաղին, արհեստական ​​լուսավորության տակ և ամպամած եղանակին։

⇒ S2 – փոխանում է տեսանելի լույսի 18-43%-ը: Օպտիմալ է մասամբ ամպամած և ամպամած եղանակին:

⇒ S3 – փոխանցում է տեսանելի լույսի 8-18% -ը: Հարմար է արևային եղանակի պայմաններում իրակացվելիք արշավների համար:

⇒ S4 – փոխանցում է տեսանելի լույսի 3-8% -ը: Նման ոսպնյակները պաշտպանում են աչքերը շատ պայծառ լույսից, հատկապես մեծ բարձրությունների վրա, որտեղ արևի լույսի ինտենսիվությունը բարձր է:

Ֆոտոխրոմային ոսպնյակներն առանձին դասի են պատկանում: Դրանցում մթության մակարդակը տատանվում է՝ կախված լուսավորության աստիճանից։ Պայծառ լույսի դեպքում ոսպնյակը մթնում է մի քանի տասնյակ վայրկյանում, աղոտ լույսի դեպքում այն ​​դառնում է ավելի թափանցիկ։

Ֆոտոխրոմային ոսպնյակներն ունեն կիրառման լայն շրջանակ. օրինակ, S1-S3 կատեգորիաներով ակնոցները կարող են կրել ամպամած և արևոտ եղանակին առանց ոսպնյակներ փոխելու: Քանի որ ֆոտոքրոմային ոսպնյակները ժամանակ են պահանջում մթության այլ մակարդակի հարմարվելու համար, խորհուրդ չի տրվում օգտագործել դրանք դինամիկ սպորտաձևերում՝ լույսի հաճախակի փոփոխությունների ժամանակ, երբ խավարից  կտրուկ անցում է կատարվում լույս կամ հակառակը։

Մեծ բարձրությունների համար օգտագործվում են այնպիսի ոսպնյակներով ակնոցներ, որոնք ունեն վերջին երկու կատեգորիաների մգեցվածություն՝ S3 և S4: Քայլարշավի և ցածր բարձրության վրա արշավելու դեպքում օգտագործվում են S3 կատեգորիայի ոսպնյակներ։ Բարձր լեռների, լեռնային արշավների և լեռնագնացության համար օգտագործվում են միայն S4 կատեգորայի ոսպնյակներով ակնոցներ

⇒ Ապակուց. Ապակե ոսպնյակների առավելությունը օպտիկական շատ բարձր ճշգրտությունն է։ Ապակին չի աղավաղում պատկերը։ Այն նաև քերծվածքների հանդեպ ավելի դիմացկուն է: Բացասական կողմերից՝ ավելի ծանր քաշ և փխրունություն: Ոսպնյակների բեկորները կարող են վնասել ձեր աչքերը և դեմքը:

⇒ Պոլիկարբոնատից. Այն թեթև, ճկուն և դիմացկուն նյութ է։ Դրանից ստացված ոսպնյակները պաշտպանում են աչքերը ոչ միայն պայծառ արևի լույսից և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից, այլև մեխանիկական վնասվածքներից: Պոլիկարբոնատային ոսպնյակների առավելություններն են ցածր գինը և քաշը: Բացասական կողմերը՝ նյութը արագ քերծվում է, իսկ օպտիկական ճշգրտությունը ավելի վատն է, քան ապակյաները:

⇒ NXT պոլիմերից (պոլիսիլիկատային քվազի ջերմապլաստիկ): Նման ոսպնյակները բոլոր առումներով գերազանցում են ապակուն և պոլիկարբոնատին, բացառությամբ մեկի՝ գնի։ Այս ոսպնյակները շատ ավելի թանկ են, քան պոլիկարբոնատից և ապակուց ոսպնյակները:

⇒ Ունենալ ակնոցի պատյան, որպեսզի շրջանակներն ու ոսպնյակները առավելագույնս պաշտպանված լինեն վնասից:

⇒ Ապակին սրբելու համար օգտագործել հատուկ միկրոֆիբրե կտորներ: Ցանկալի է նաև ձեռք բերել հատուկ ակնոց մաքրող միջոց։ Միկրոֆիբրան չափազանց բարակ գործվածք է, որը հեռացնում է կեղտը և փոշին ոսպնյակների մակերեսից՝ չթողնելով դրանց վրա քերծվածքներ կամ շերտեր:

⇒ Ակնոցները որևէ տեղ դնելիս՝ ոսպնյակները դեպի վեր ուղղված դնել, որպեսզի չվնասվեն

⇒ Երկար ժամանակ չթողնել արևի տակ

⇒ Պահել չոր վայրում

⇒ Պարբերաբար մաքրել շրջանակները