ԱՐՇԱՎԱՅԻՆ ՓԱՅՏԵՐ․ ԻՆՉՊԵՍ ԿԱՏԱՐԵԼ ՃԻՇՏ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆ

Արշավային փայտերի կառուցվածքում թերևս ամենակարևորը փայտի երկարությունը կարգավորող մեխանիզմն է: Փայտերի երկարությունը կարգավորելու համար օգտագործվում է երկու տեսակի մեխանիզմներ՝

1. Փայտի տարբեր մասերը իրար ամրացնելը կատարվում է հատուկ փականի օգնությամբ, պտտման տարբերակով:
2. Փայտի տարբեր մասերը իրար ամրացնելը կատարվում է ծալվող փականի՝ կլիպսայի միջոցով:

Փայտի տարբեր մասերը իրար ամրացման առաջին տարբերակը (պտտման եղանակով) դասական տարբերակն է, որն օգտագործվել է արշավային փայտերի ի հայտ գալու հենց առաջին օրվանից: Պտտման տարբերակը թույլ է տալիս կարգավորել փայտի երկարությունը:

Հիմնականում արշավային փայտերի մատչելիության համար, այս մեխանիզմը ամբողջությամբ պատրաստում են պլաստմասից, բայց ամենից հաճախ օգտագործում են ալյումինային մեխանիզմը: Այս կոնստրուկցիան բավականին պարզունակ է: Օգտագործվող բոլոր մեխանիզմները գտնվում են փայտի ներսում, այնպես որ դրանց վնասելը այնքան էլ հեշտ չէ: Պլաստմասից պատրաստված մեխանիզմի դեպքում փայտերը կարող են ավելի արագ շարքիդ դուրս գալ, քանի որ պլաստմասե փականի ատամիկները մաշվում են և այլևս հնարավոր չի լինում ֆիքսել փայտերի երկարությունը:

Պտտման մեխանիզմով աշխատող փայտերը ավելի շատ խորհուրդ է տրվում օգտագործել թեթև արշավների դեպքում, երբ ծանրաբեռնվածությունը այդքան էլ մեծ չէ: Այս մեխանիզմով աշխատող փայտերի թերություններից է նաև այն, որ ձմռանը մեխանիզմի մեջ ջրի հայտնվելու դեպքում, այն շատ արագ սառչում է և հնարավոր չի լինում կարգավորել երկարությունը: Միակ տարբերակը մեխանիզմը տաքացնելն է:

Փայտերի երկարությունը կարգավորող երկրորդ տարբերակը (ծալվող փականի միջոցով) ի հայտ է եկել ավելի ուշ: 1990- ական թվականներին Black Diamond ընկերությունը թողարկեց ծալվող փականի՝ կլիպսայի մեխանիզմով աշխատող փայտեր: Սկզբում օգտագործվում էին ցրտադիմացկուն պլաստիկից պատրաստված փականներ: Այժմ թանկարժեք մոդելներում օգտագործվում են մետաղական փականներ: Կոնստրուկցիայի այս տարբերակը ավելի հուսալի և հարմար է բարդ ռելիեֆ ունեցող տեղանքում արշավելու համար: 

Արշավային շատ փայտերի դեպքում օգտագործվում են միանգամից երկու մեխանիզմները համատեղ՝ և՛ պտտման մեխանիզմը, և՛ ծալվող փականի մեխանիզմը:

Բռնակների պատրաստման համար նույնպես օգտագործում են տարբեր նյութեր: Ավելի բյուջետային տարբերակներում օգտագործում են պլաստիկե կամ ռետինե նյութեր: Այս նյութերից պատրաստված բռնակները հարմար են թեթև արշավների համար: Թերությունն այն է, որ պլաստինե բռնակները շատ շուտ են սառչում և  սառեցնում են ձեռքերը, իսկ թացանալու դեպքում դառնում են սահուն: Ռետինե բռնակները, բացի վերը նշվածից նաև ավելի ծանր են:

Բռնակների համար առավել նախընտրելի են համարվում խցանափայտե բռնակները (пробковые ручки) և փրփրանյութից պատրաստված բռնակները: Խցանափայտե բռնակները բավականին թեթև են և չեն սառչում, բայց թացանալու դեպքում նույնպես դառնում են սահուն: Այս առումով առավել հարմարը փրփրանյութից պատրաստված բռնակներն են, որոնք և փափուկ են, և թեթև, և չեն սառչում:

Արշավային փայտերի վերջավորությունները պատրաստված են մխուն պողպատից: Դրանք շատ ամուր են և նաև երկարակյաց: Վերջավորության պլաստիկե մասի վրա ամրացվում են թրեկինգային փայտերի համար նախատեսված օղակները: Դրանք լինում տարբեր չափսերի՝ մեծ և փոքր: Մեծ օղակները անհրաժեշտ են ձմռանը՝ ձյան վրայով քայլելու ժամանակ: Դրանք չեն թողնում, որպեսզի փայտերը խրվեն ձյան մեջ:

Փոքր օղակները նույնպես կարևոր նշանակություն ունեն: Քարքարոտ կամ հողոտ տեղանքով քայլելու ընթացքում դրանք կրկին չեն թողնում, որպեսզի փայտերը խրվեն:

Թրեկինգային փայտերի պատրաստման մեջ օգտագործվող ամենատարածված նյութը համարմում է ալյումինը: Այն էժան է, ամուր և թեթև: Պատրաստման նյութերից է համարվում նաև կարբոնը: Ոչ շատ հաճախ հանդիպում են նաև կոմբինացված կոնստրուկցիաներ: Այսինքն մի մասը պատրաստված է կարբոնից, իսկ մի մասը՝ ալյումինից:

Արշավային փայտերի ծանրությունը կախված է նաև օգտագործվող նյութի տեսակից: Կարբոնից պատրաստված փայտերը ավելի թեթև են, քան ալյումինից պատրաստվածները:  Եթե Ձեր համար ծանրությունը շատ մեծ նշանակություն ունի, ապա ընտրությունը կանգ կառնի կարբոնից պատրաստված թրեկինգային փայտերի վրա: Սակայն կարբոնը բավականին թանկ է և մշակումը ավելի բարդ է, քան ալյումինինը: Դրա համար էլ ալյումինից և կարբոնից պատրաստված փայտերն ունեն գնային էական տարբերություն:

• Հորիզոնական տեղանքում քայլելու ժամանակ արշավային փայտերի երկարությունը պետք է կարգավորել այնպես, որ ձեռքը արմունկով թեքված լինի 90 աստիճան անկյան տակ:
• Բարձրանալու ընթացքում փայտերի երկարությունը պետք է կարճացնել, որպեսզի ծանրությունը ընկնի դրանց վրա:
• Իջնելիս՝ ընդհակառակը, փայտերը պետք է ավելի երկարեցնել:
• Արշավային փայտեր գնելիս ըստ Ձեր հասակի պետք է ուշադրություն դարձնեք փայտերի առավելագույն երկարությանը: Եթե ունեք 175 և ավելի հասակ, ապա փայտերի երկարությունը պետք է լինի 140 սմ, իսկ 175-ից ցածր հասակ ունենալու դեպքում, կարող եք վերցնել նաև 130-135 սմ երկարություն ունեցող փայտեր:
• Հորիզոնական տեղանքում քայլելու դեպքում պետք է այնպես քայլել, որպեսզի ձախ ոտքով քայլք անելու հետ մեկտեղ հենվեք աջ ձեռքում պահած արշավային փայտի վրա և հակառակը: Այս կերպ Դուք միշտ կունենաք հավասարակշռված հենարան:
• Արտակարգ իրավիճակներում արշավային փայտերը կարելի է օգտագործել նաև պատգարակ պատրաստելու համար:
• Արշավային փայտերը բացի ծանրությունը թեթևացնելուց և հավելյալ հենարան հանդիսանալուց օգնում են նաև չափել ճանապարհին հանդիպած գետակների կամ ճահիճների խորությունը (եթե պետք է դրանցով անցնեք), ձյան խորությունը: